Diabetes en overgewicht
Van diabetes bestaan verschillende vormen. Bij alle vormen speelt het hormoon insuline een sleutelrol. Insuline is nodig om lichaamscellen brandstof in de vorm van glucose (suiker) vanuit het bloed op te laten nemen. Bij type 2 diabetes, de meest voorkomende vorm, staan twee problemen op de voorgrond. Enerzijds wordt de insuline in zijn werk gehinderd, anderzijds schiet de insulineproductie tekort. De oorzaak van de verminderde werking (insulineresistentie genoemd) ligt meestal in overgewicht en weinig beweging. Door de insulineresistentie is meer insuline nodig om het glucosegehalte binnen gezonde grenzen te houden. Zodra de insulineproductie tekort gaat schieten, ontstaat diabetes. De kenmerkende klachten (dorst, vermoeidheid, meer plassen) worden dikwijls niet opgemerkt. Zodoende kan diabetes al jaren bestaan voor het wordt ontdekt. Soms wordt diabetes pas ontdekt nadat een hartinfarct is opgetreden. Naar schatting 40 procent van de patiënten op de afdelingen cardiologie en vaatchirurgie heeft diabetes.

Behandeling gericht op meerdere doelen
Insulineresistentie werkt niet alleen een hoog glucosegehalte in de hand, ook de bloeddruk en het cholesterolgehalte van het bloed raken verstoord. Hierbij hoeft niet persé sprake te zijn van een sterk verhoogd LDL-cholesterolgehalte (het ‘slechte’ cholesterol), maar is er iets anders aan de hand. Namelijk een verlaging van het goede HDL-cholesterolgehalte en afwijkend LDL-cholesterol. Afwijkend wil in dit geval zeggen, kleinere en meer compacte LDL-deeltjes, waaraan vaak glucose is gekleefd als gevolg van de verhoogde bloedglucosewaarden. Door deze afwijkingen hebben de LDL-deeltjes extra neiging de bloedvatwand binnen te dringen, waardoor het dichtslibben van de slagaderen (atherosclerose) wordt bespoedigd. Bij diabetes is het dus van belang zelfs bij een licht verhoogd LDL-cholesterolgehalte in te grijpen. Daarnaast is het gewenst dat het beschermende HDL-cholesterolgehalte toeneemt. Samen met het behandelen van de bloeddruk en de bloedglucosewaarde zijn dat krachtige wapens in de strijd tegen (nieuwe) hart- en vaatproblemen.

Waaruit bestaat de behandeling?
Een voedingsadvies, in combinatie met extra lichaamsbeweging, doet wonderen voor de insulinegevoeligheid. Vaak kan daardoor het glucosegehalte ondanks de beperkte insulineproductie binnen gezonde grenzen gehouden worden. Bij overgewicht stelt men daarom tot doel het gewicht zo’n 5 tot 10 kilo te laten dalen. Aangeraden wordt de maaltijden goed over de dag te verspreiden, vezelrijk te eten met royaal groenten, fruit en volkorenbrood en het gebruik van verzadigd vet, zoals roomboter en volvette kaas, sterk te beperken. Afvallen en extra bewegen hebben eveneens een positief effect op de bloeddruk en het cholesterol. Wanneer gezond eten, meer bewegen, en uiteraard, niet roken, onvoldoende effect hebben, schrijft de arts medicijnen voor.

• Samen met de Nederlandse Hartstichting organiseert de Diabetesvereniging Nederland (DVN) voorlichtingsbijeenkomsten over diabetes en hart- en vaatziekten. Bel voor een bijeenkomst in uw omgeving de DVN; tel: 033-4630566. Hier kunt u ook terecht voor de gratis informatiebrochure ‘Diabetes en cholesterol’. Surf voor meer informatie over de DVN naar www.diabetesvereniging.nl
• Bel voor het gratis boekje ‘Gezond snel koken; tips en recepten voor een gezonder leven’ naar het Cholesterol Informatie Centrum, tel: 0900-CICINFO (0900-2424636; € 0,25 per minuut), of kijk op www.cholesterol.nl