Overgewicht
Dieet lapmiddel voor achterhaald lichaam | Dieet lapmiddel voor achterhaald lichaam |
|
|
|
|
Bijna cynisch praat Prof. Dr. Wim Saris over het ‘lapmiddel’ diëten. “Je ziet dat het niet werkt.��? Hij ziet de remedie tegen overgewicht in preventieve oplossingen zoals ‘slimme voeding’ die wel vult, maar niet dik maakt en meer beweging. En over preventie heeft hij nieuws, ‘breaking news’. “Dit is het eerste teken dat de golf tot staan te brengen is��?. De professor reist de wereld af voor congressen en vergaderingen met wetenschappers om het groeiende probleem van overgewicht in de Westerse wereld aan te pakken. Maar tijdens die congressen ligt niet de nadruk op diëten, blijkt ook als hij dit keer bericht vanuit een hotelkamer in Budapest, Hongarije. “Je kunt eigenlijk het beste snel vijftien kilo kwijtraken, want het kost dan veel tijd voordat je ze weer terug hebt��?, zegt Saris. Als hoogleraar Humane Voeding bij de Universiteit Maastricht onderzoekt hij de manier waarop het lichaam reageert op voeding. Daarnaast werkt hij als Corporate Scientist Human Nutrition bij DSM aan nieuwe stoffen ter verbetering van voeding. Hij noemt diëten een lapmiddel. Verklaring: “Je ziet dat het niet werkt. Tien procent van de mensen die een dieet volgen houdt het slechts vol. En welke mensen zijn dat? Degenen die meer dan twee uur per dag, meer dan normaal bewegen.��? Daarmee bedoelt hij: meer dan de inspanning van lopen. “Honderd jaar geleden was dat geen onhaalbaar aantal, maar nu wel.��? Saris haalt een onderzoek aan: “In Canada hadden leefde een groep van twaalf twee-eiige tweelingen voor honderd dagen in een ski-resort. In de zomer, want dat was goedkoper. Allemaal kregen zij een dieet van duizend kilocalorieën te veel per dag. Dat is vijftien kilogram vetweefsel totaal. De uitkomst: de persoon die het minste aankwam was na afloop <?xml:namespace prefix = st1 ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:smarttags" />3,2 kilo zwaarder, de persoon die het meeste aankwam 14,1 kilo. Opmerkelijk was dat de afzonderlijke tweelingen vrijwel evenveel waren aangekomen.��? Uit dit en meerdere onderzoeken blijkt volgens Saris dat aanleg zo’n zeventig procent veroorzaker is van overgewicht, slechts dertig procent van de factoren is beïnvloedbaar. Grottekening van een jager (of krijger) Australië. De kern van het probleem ligt in ons ‘achterhaalde lichaam’, dat zich nog waant in de oertijd en veel te efficiënt vet opslaat, legt de professor uit. Want is de persoon die in Canada die 14,1 kilo aankwam in deze tijd qua gezondheid in het nadeel, 10.000 jaar geleden had deze veel grotere overlevingskansen. Wie namelijk veel vet opslaat (wat bij deze persoon het geval was) kan langer teren op reserves en verhongert dus minder snel. “Ons lichaam is ontworpen voor de steppes van Afrika en is dus achterhaald voor deze omgeving��?, zegt Saris. Moeten we dan maar helemaal ophouden met diëten? Nee, zegt Saris, want er is geen alternatief. Voor wie wil afvallen raadt hij maaltijdvervangende diëten en laagcalorische diëten aan, zoals Modifast of met groepstherapie (Stichting Gezond Gewicht). “Maar eigenlijk moet je jezelf afvragen of het dan al niet te laat is��?, zegt Saris al wijzend op de lage succescijfers van diëten. Preventie is het credo voor het tegengaan van overgewicht, betoogt de hoogleraar. Bij DSM doet Saris onderzoek naar nieuwe ingrediënten om voeding te verbeteren. Want: “de mens verandert een gewoonte niet snel. Je kunt dus beter de voeding veranderen��?, redeneert Saris. Een voorbeeld: “Vroeger hadden kinderen veel last van gaatjes vanwege het snoepen. Tegen die kinderen werd gezegd: ‘je moet minder snoepen’. Maar dat deden ze natuurlijk niet. Maar toen kwam er fluoride in de tandpasta en was het probleem alsnog opgelost.��? Soortgelijke voorbeelden op het gebied van voeding kent de hoogleraar ook. Zo ontwikkelt DSM nieuwe enzymen voor de productie van brood die de boterhammen gezonder maken. Met het bepaalde toegevoegde vezels kan voeding sneller een ‘vol’ gevoel teweegbrengen. Ook zijn er vetten gemaakt die je lichaam die pas later in de darmen worden opgenomen, waardoor honger wordt gestild. Maar het ontwikkelen van een wondervet in eten, zoals fluoride in tandpasta, is volgens Saris niet mogelijk. “Preventie op het gebied van voeding heeft relatief kleine effecten. Je kunt er misschien twee tot drie kilo mee afvallen��?, stelt de professor. “Het probleem van roken is peanuts vergeleken met het overgewichtprobleem��?, vervolgt hij. Met eten kun je immers niet stoppen. Desondanks blijft Saris de hele wereld afreizen om het probleem aan te pakken. En zeker niet zonder succes, er komen ook positieve signalen uit de hotelkamer in Budapest. Baanbrekende zelfs. De hoogleraar doet er nog geheimzinnig over, want het verse rapport is nog vertrouwelijk. Maar er is ‘een land in Noord-Europa’ (meer laat Saris niet los) dat laat zien dat het overgewicht te voorkomen is. “Dat land is actief in het verlenen van programma’s voor schoolkinderen, waarin actief het probleem wordt aangepakt. Dat geldt ook voor volwassenen��?, zegt Saris. De groei van overgewicht onder de bevolking vlakt er dan ook af volgens Saris. “Dit is het eerste teken dat de golf tot staan te brengen is.��? (Bron : www.gezond-gewicht.nl) |